Летапiс жыцця i творчасцi Якуба Коласа:

Мой запавет вам: ідзіце ў нагу з жыццём, не адставайце, апераджайце яго.


Museum.by

Вершы беларускіх паэтаў

Інтэлектуальныя гульні

Адбылося падвядзенне вынікаў віктарыны для старшакласнікаў "Рвецца дух мой на свабоду", прымеркаванай да 100-годдзя вызвалення Якуба Коласа з Мінскага астрога

                 

"Чым бліжэй падыходзіў час вызвалення, тым болей хваляваліся Уладзік і Андрэй. Але гэтае хваляванне было радасным, жаданым. Турбавала зараз адно: як уладзяцца яны ў новым жыцці, на волі?

 

Нарэшце настаў той дзень, якога так прагна чакалі тры гады. Нічым асаблівым не адзначаўся ён, гэты дзень. Незадоўга да поўдня пятнаццатага верасня тысяча дзевяцьсот адзінаццатага года адамкнуліся дзверы ў камеру. Увайшоў той самы Рутовіч, што вартаваў Лабановіча ў часе пабачэння з Лідаю. У руках у яго быў ліст паперы з прозвішчамі Андрэя і Уладзіка.

 

– Ну, збірайцеся ў добры час!"

 

 Для ўдзелу ў віктарыне неабходна было да 18 снежня даслаць адказы на электронны адрас konkurs_kolasmuseum@tut.by альбо па адрасе 220012, г. Мінск, вул. Акадэмічная, 5 з пазнакай "На конкурс". У лісце неабходна было пазначыць таксама прозвішча, імя, нумар школы, клас, кантактны адрас і тэлефон. 

 

   Вынікі конкурсу былі падведзены 22 снежня. У конкурсе паўдзельнічалі 47 вучняў сярэдніх школ і гімназій г. Мінска. Аўтарытэтнае журы вылучыла сярод іх пераможцаў:

 

  1. Буйневіч Анастасія
  2. Гульмантовіч Дзяніс
  3. Ісаенка Аляксандр
  4. Круглова Кацярына

 

Поўных і цікавых адказаў было вельмі многа, таму члены журы не спыніліся на ўручэнні прызоў чатыром пераможцам і вызначылі спецыяльныя намінацыі:

 

  1. "Самы дасведчаны ваяр" - Шавялёў Дзмітрый (курсант СВВ)
  2. "Самы дружны клас" - вучні 8 "Б" класа гімназіі №19 (калектыўны адказ)
  3. "Самыя разгорнутыя адказы" - Сінкевіч Вера
  4. "Самыя першыя ўдзельнікі" - Чэцін Мікіта і Голубева Дзіяна

 

Усе удзельнікі віктарыны былі адзначаны і атрымалі падарункі на памяць аб доме-музеі Якуба Коласа. 

 

Дзякуй усім за удзел і да новых сустрэч!!!

 

Адказы на пытанні віктарыны

 

1. У ліпені 1906 г. адбыўся нелегальны настаўніцкі з'езд, сярод удзельнікаў якога быў Якуб Колас. Маладыя настаўнікі сабраліся акурат на малой радзіме пісьменніка – у ваколіцах вёскі Мікалаеўшчына. Як называлася невялічкая вёсачка, у межах якой на палянцы каля Нёмана і адбыўся забаронены сход?

9 ліпеня 1906 года настаўнікі сабраліся ў лесе "на палянцы ў Прыстаньцы каля Нёмана"


2. 1 верасня 1906 г. у беларускім перыядычным друку з'яўляецца новае выданне – газета “Наша доля”. У гэтым жа нумары быў надрукаваны верш маладога беларускага аўтара з прыгожым псеўданімам Якуб Колас. Гэта быў літаратурны дэбют вядомага ў будучым пісьменніка. Як называўся гэты першы верш Якуба Коласа?

верш "Наш родны край"


3. Зімой 1906 – 1907 гг. звольнены з настаўніцкай пасады Якуб Колас жыве на паўлегальным становішчы ў леснічоўцы Смалярня ў роднага брата. Там жа нелегальна адкрывае школу, займаецца з 12 вучнямі. Як звалі аднаго з чатырох братоў паэта, у якога Якуб Колас знайшоў часовы прытулак?

брат Уладзя (Уладзімір Міцкевіч)


4. У 1908 г., да заключэння ў астрог, Якуб Колас едзе ў Магілёўскую губернію. Там настаўнік працуе ў прыватнай беларускай (!) школе ў вёсцы Сані Абчугскай воласці Сенненскага павета. Заняткі ў школе вяліся на беларускай мове. Навучалася там каля 20 вучняў. Назавіце прозвішча памешчыка, які на свае ўласныя грошы адкрыў гэту школу.

памешчык Канстанцін Антонавіч Гардзялкоўскі


5. У верасні 1908 года ў Мінску адбылося выязное пасяджэнне Віленскай судовай палаты па справе ўдзелу настаўнікаў у нелегальным з'ездзе. Слуханне справы праходзіла ў памяшканні “прысутных месцаў” – губернскіх адміністрацыйных устаноў сталіцы. У гэтым будынку, які размяшчаўся ў самым цэнтры горада і захаваўся ў Мінску па сённяшні дзень, на першым паверсе знаходзіліся губернская канцылярыя, друкарня і архіў, а на другім – Мінскі акруговы суд, натарыяльная кантора, кабінеты пракурора і віцэ-губернатара. А што знаходзіцца ў гэтым будынку сёння?

у будынку па адрасе пл. Волі, 23 знаходзіцца мінскае абласное аб'яднанне прафсаюзаў


6. Пасля абвяшчэння Якубу Коласу прысуду, ён трапіў у Мінскі астрожны замак. Зараз гэта месца называюць “Валадарка”. А ў часы Коласа ў народзе існавала яшчэ адна назва – “Пішчалінскі замак”. І сапраўды, ад пакут людзі там проста пішчалі. Але ж назва гэта была ўтворана ад прозвішча архітэктара, які распрацаваў праект астрожнага замка. Назавіце прозвішча гэтага архітэктара.

архітэктар Пішчалін (Пішчала)


7. Умовы, у якія трапіў арыштант К. Міцкевіч у астрозе, былі, безумоўна, складанымі. У зняволенні Якубу Коласу давялося займацца і не зусім звыклым для яго заняткам. “Месяцы з чатыры быў я ў турме кухарам. На кожную душу адпускалася па 10 капеек на дзень. Грошы ішлі ў агульны кацёл. І самі мы гатавалі па чарзе...”. А кім яшчэ паспеў папрацаваць пісьменнік у турме?

турэмны Бібліятэкар


8. У 1909 г. у Пецярбургу выйшла кніга Якуба Коласа “Другое чытанне для дзяцей беларусаў”. Неверагодна, але факт: аўтар кнігі сядзеў за кратамі, а яго творы выходзілі ў друк без абмежавання. “Другое чытанне для дзяцей беларусаў” – гэта падручнік для навучання дзетак беларускай мове. Як зразумела з назвы, гэта другая спроба стварыць беларускамоўны падручнік. А хто быў аўтарам падручніка “Першае чытанне для дзетак беларусаў”?

Цётка (Алаіза Пашкевіч)

 

9. У 1910 г. у віленскай друкарні выйшаў першы зборнік вершаў Якуба Коласа. Літаратурная крытыка сустрэла яго даволі высокімі станоўчымі водгукамі. А якую назву аўтар даў свайму зборніку?

"Песні жальбы"


10. Краты і турэмныя сцены не самыя лепшыя дарадцы таленавітаму аўтару. Але Якуб Колас, дзякуючы сваёй неабмежаванай фантазіі і шматлікім успамінам, пачаў ствараць паэтычны твор, якому наканавана было стаць класікай беларускай літаратуры. Цалкам твор пабачыў свет толькі ў 1923 г., але ж першыя яго радкі былі народжаны менавіта за турэмнымі кратамі. Пра які твор ідзе гаворка?

Паэма "Новая зямля"


 

 Наверх>>


© 2009 Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа
220012 г. Мінск, вул. Акадэмічная, 5 www.yakubkolas.by
  muzeykolas@yandex.ru
Тел./факс +375 17 284 19 40
  Карта сайта